Pijak i Myśliwy – „polscy” sułtani Imperium Osmańskiego
19 lutego 2024, 10:04Państwo osmańskie powstało pod koniec XIII wieku, do Europy wkroczyło w drugiej połowie XIV wieku, a sto lat później zakończyło tysiącletnie dzieje Cesarstwa wschodniorzymskiego, znanego obecnie jako Cesarstwo Bizantyńskie. Ono zaś było kontynuatorem jeszcze starszego państwa, którego początki datujemy na rok 753 p.n.e. Imperium Osmańskie było państwem wielonarodowym, w którym rządził nie tylko żywioł turecki. Wielu sułtanów miało pochodzenie greckie, albańskie czy serbskie. Było wśród nich dwóch, których korzeni możemy szukać na terenie dawnej Rzeczypospolitej.
Utrata lodu morskiego w Antarktyce schładza ocean. To może zaburzyć cyrkulację
27 grudnia 2024, 17:39Utrata lodu morskiego w Antarktyce prowadzi do większego wydzielania ciepła z oceanu do atmosfery oraz do zwiększonej liczby burz, donoszą naukowcy z British Antarctic Survey. Autorzy badań, którymi kierowali uczeni z brytyjskiego Narodowego Centrum Oceanografii (NOC), skupili się na zbadaniu skutków rekordowo małego zasięgu lodu pływającego w Antarktyce zimą 2023 roku.
H. sapiens wyodrębniał się ponad milion lat temu? Interesujące wyniki badań czaszki Yunxian 2
26 września 2025, 10:09Od kilkudziesięciu tysięcy lat na Ziemi żyje tylko jeden gatunek rodzaju Homo – Homo sapiens. Najstarsze znane szczątki naszego gatunku – o cechach przejściowych między formami archaicznymi a współczesnymi – znaleziono w Maroku, a ich wiek oceniono na około 315 000 lat. Z kolei z badań genetycznych wynika, że H. sapiens i H. neanderthalensis rozdzielili się około 600 000 lat temu. Jednak najnowsze badania, opublikowane właśnie na łamach Science, wskazują, że proces wyodrębniania się naszego gatunku należy przesunąć wstecz o setki tysięcy lat.
Samolot X-59 rozpoczyna zasadniczą fazę testów. Wrócą naddźwiękowe loty pasażerskie?
2 czerwca 2026, 08:05Samolot badawczy X-59, opracowany przez NASA w ramach programu Quesst, przygotowuje się do jednego z najważniejszych etapów swojej misji. Już w najbliższych tygodniach maszyna po raz pierwszy przekroczy prędkość dźwięku. Nie chodzi jednak wyłącznie o kolejny rekord lotniczy. Celem projektu jest rozwiązanie problemu, który od dekad ogranicza rozwój lotnictwa naddźwiękowego – głośnego gromu dźwiękowego.
Nie tylko w Pacanowie kozy kują
16 października 2006, 09:25Koziołek Matołek jest popularnym bohaterem bajek dla dzieci, stworzonym 73 lata temu przez Kornela Makuszyńskiego (autora tekstu) oraz Mariana Walentynowicza (autora rysunków). Komiks ten należy do kanonu polskiej literatury dziecięcej, jednak do tej pory nie przetłumaczono go na żaden język obcy.
Psy na poprawę zdrowia
23 stycznia 2007, 12:17Chcesz być zdrowy, kup sobie psa. Naukowcy od dawna powtarzali, że towarzystwo zwierzęcia korzystnie wpływa na zdrowie, ale obecne badania wykazały, że właściciele psów są zdrowsi od właścicieli kotów.
Telefony komórkowe groźne dla rolnictwa?
17 kwietnia 2007, 11:06Pszczelarze na całym świecie informują o nasilającym się zjawisku wymierania całych rojów pszczół. Naturalnie takie wydarzenia mają miejsce przeważnie późnym latem, gdy umierają starsze pszczoły, pozostawiając królową i młode robotnice, które nie są jeszcze gotowe do pracy.
Autyzm to wynik skrajnie męskiego ukształtowania mózgu?
12 września 2007, 08:10Wysoki poziom testosteronu u płodu zwiększa ryzyko pojawienia się w dzieciństwie cech autystycznych. Jest to wniosek wypływający z 8-letnich badań, podczas których próbowano powiązać cechy rozwoju 253 dzieci ze stężeniem męskiego hormonu płciowego w łonie matki.
Postarzony Berlin
31 stycznia 2008, 19:18Berlin jest o co najmniej 45 lat starszy niż dotąd sądzono. Wiemy to dzięki archeologom prowadzącym wykopaliska pod parkingiem w dzielnicy Mitte, którzy natrafili na 800-letnią piwnicę, a właściwie na podtrzymujący jej sklepienie dębowy dźwigar.
Najszczęśliwszy dzień w roku
20 czerwca 2008, 17:51Cliff Arnall, psycholog i były wykładowca Cardiff University, utworzył równanie matematyczne, które jego zdaniem, wyjaśnia, czemu 20 czerwca jest najszczęśliwszym dniem w roku.
